2-6- ارتباط

تاریخ اندیشه‌های ‏ارتباطاتی تعاریف متعدد و مختلفی را از‏‎‎سوی صاحب‌نظران، ‌پژوهشگران و نویسندگان ارتباطات در خود جای داده می باشد. ‌هر یک از اندیشمندان با توجه ‌‌‌به ‌‌زاویه ‌دید و اهمیتی که ‌‌برای عناصر ‏ارتباطات قائل‌هستند آن راتعریف کرده‌اند، در این بین دو تعریف از مقبولیت خاصی‌ برخوردار می باشد.

تعریف اول؛ ارتباط را فرایندی می‌داند که به واسطه‌ی آن ارتباط گر یا فرستنده از طریق یک رسانه یا مجرا پیامی را با تاثیراتی معین به گیرنده‌ می‌رساند.

تعریف دوم؛ ارتباط را کنشی اجتماعی می‌داند که افرادی از یک فرهنگ مشخص در واکنش به تجربه خود از واقعیت به مبادله‌ِ معانی می‌پردازد.

با این تفاصیل ‌نمی‌توان تعریف واحدی از ارتباط که ‌همه افراد‌‌ را قانع کند، ارائه ‌داد. شاید ‌هم اصلاً ‏چنین تعریفی وجود نداشته‌ باشد.

پژوهشگران ارتباطات میان واژۀ ارتباط به معنای مفرد[1]و واژه ارتباطات به معنای جمع[2] تفاوت قائلند و کلمه ارتباطات را معمولاً به معنای وسائل و روش‌های ارتباطی، اما ارتباط را به معنای فرایند انتقال پیام می‌دانند.( معتمدنژاد،1385: 27-25)

این واژه در اظهار صاحب­‌نظران ارتباطات دارای تعاریف متعددی می باشد. تعاریف اولیه‌ای که برای این مفهوم ذکر گردیده، بر حرکت خطی از منبع به گیرنده تأکید کرده‌اند، در حالی که مفهوم‌سازی‌های جدید از ارتباط بر دوسویگی و اشتراک ادراک تکیه می‌کنند و آنرا فراگردی دو سویه می‌دانند که در آن مبادله و اشتراک اطلاعات، توجه‌ها، افکار و یا عواطف رخ می‌دهد.( سون ویندال و دیگران ،1384 :59)

بعضی صاحب‌نظران این عرصه، تعریف ” کولی”[3]‎، (1909) که در کتاب معروف خود “سازمان اجتماعی”، ارائه کرده می باشد، را جامع‌ترین و کامل‌ترین تعریف برای این مفهوم قلمداد کرده‌اند. کولی اینگونه به تعریف ارتباط می‌پردازد: «ارتباط مکانیسمی می باشد که روابط انسانی بر اساس و به وسیله آن به وجودمی‌آید و تمام مظاهر فکری و وسایل انتقال و حفظ آنها در مکان و زمان بر پایه آن توسعه پیدا کند. ارتباط، حالات چهره، رفتارها، حرکات، طنین صدا، کلمات، نوشته‌ها، چاپ، راه آهن، تلگراف، تلفن و تمام وسایلی که اخیراً در راه غلبه بر مکان و زمان ساخته شده‌اند، همه را در بر می‌گیرد.»

(معتمدنژاد، 1385:  28)

ارتباط سنگ‌بنای جامعۀ انسانی می باشد و بشر از دیرباز برای شناخت واقعیت به نظام‌های ارتباطی مناسب با اقتضای حال خود متوسل شده می باشد. دوران اولیه ارتباط به نحوۀ دیداری و شنیداری رقم خورد تا اینکه در قرن 16 میلادی با اختراع چاپ انقلابی عظیم در این عرصه رخ داد و ارتباط شکل تازه‌ای بخود گرفت.(دادگران،1385: 12-11)

ریشه‌این لغت از کلمه‌‏لاتین‎ Communis‎می باشد که‌ می‌توان آنرا به‎‎ تفاهم و اشتراک فکر نیز ترجمه‌نمود. یعنی اینکه وقتی ‌با‏ شخصی ارتباط برقرارمی‌کنیم کار ما در ‎‎حقیقت برقراری یک نوع اشتراک فکر و تفاهم ‏اندیشه‌ با اوست.

فرهنگ لغات “وبستر”  ؛رساندن، بخشیدن، انتقال دادن، آگاه‌ساختن، مکالمه ‌و مراوده‌ داشتن، معنا شده‌می باشد.( همان: 23)

ارتباطات همیشه بر اراده قانع کردن، انتظار توزیع یا تقسیم داشتن و ضرورت با هم زندگی کردن، استوار می باشد و به همین لحاظ، سه بعد خاص، شامل انتقال، اشتراک و تبادل نظر را در بر دارد.

“واقعیت آن می باشد که جهان بدون برخوردار شدن از شناخت مفهوم‌ها و نظریه‌های مربوط به ارتباطات در جوامع باز و دموکراتیک، ناگهان تغییر کرده می باشد. پس ضرورت ایجاب می کند که برای تدارک تعریف دقیق علمی از اطلاعات و ارتباطات، بیشتر فکر و کوشش گردد و در مورد جایگاه‌های آن در جوامع معاصر، یک نظریه جامع ارائه گردد. برای نیل به این هدف بایستی سه بعد خاص ارتباطات، شامل جنبه‌های اجتماعی، جنبه‌های فرهنگی، جنبه‌های اقتصادی آن، طرف توجه قرار گیرند.”(معتمدنژاد، 1385: 35)

امری[4] ‏‎؛

ارتباط عبارت از فن انتقال اطلاعات‎، افکار و رفتارهای انسانی از یک شخص به‌ شخص دیگر ‏می باشد. برای نمونه‌ بشر وقتی‏‎‎می‌خندد نشاط و شادی خود را با لبخند نشان می‌دهد. یا ‏اگر فردی به‌فرد دیگر‎‎سلام‎‎ می‌دهد یا ‎‎عصر به‌خیر ‎‎می‌گوید با اظهار‎‎ شفاهی دوستی و ‏صمیمیت خود را به ‌او ابراز می‌دارد و در واقع به‌ گونه‌ای احساس خود‎‎ را نشان می دهد. ‌همچنین ‏زمانی که ‌شخصی به ‌شخص دیگر‎‎کارت تبریک‎‎ یا نامه‌ای ارسال می کند ‌هدف و‎‎ مقصود خود را ‏به ‌شکل علائم نوشتاری ارائه ‌می‌دهد و به این شکل ارتباط مستقر می کند‎.( همان: 37)

‌هاولند[5] ؛

معتقد می باشد ارتباط یعنی از فراگرد انتقال یک‎‎ محرک (معمولا علامت بیانی) از یک فرد ‏‏(ارتباط گر) به‌فردی دیگر (پیام­گیر)به‌ مقصود ‎‎تغییر رفتار او می باشد.

ویلیامز[6]؛

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ویلیامز می‌گوید کلمه ‌ارتباط در زبان انگلیسی نسل کهن به ‌معنای انتقال افکار، اطلاعات و رفتارها از شخصی ‏به ‌شخص دیگر گفته می‌گردید. اما اکنون این کلمه ‌به ‌معنای راه‌ و وسیله ‌حمل و نقل از ‏مکانی به‌ مکان دیگر نیز استعمال می گردد. البته ‌بهتر می باشد وسایلی را که ‌جهت انتقال افکار و اخبار و رفتارهای انسانی از شخصی به ‌شخص دیگر بهره گیری‌ می گردد، ارتباطات نامید. از ‏جمله ‌دستگاههای چاپ، تلفن، رادیو و تلویزیون.(دادگران،1385:25-24)

[1]Communication

[2]Communications

[3]Charles Coolly

[4]Edwin Emery

[5]Hovland

[6]Riemond Williams‏

برای دانلود متن کامل اینجا کلیک کنید