امروزه به دنبال رقابتی شدن اقتصاد جهانی و افزایش آگاهی عمومی از مسایل مالی و سرمایه‌گذاری، بازار سرمایه، نگاه‌ها را بیش از پیش به خود معطوف کرده می باشد؛ از طرفی اغلب شرکتها به مقصود جلب توجه سرمایه‌گذاران اقدام به تولید کالا و خدمات با کیفیت بالا و بهای تمام شده پایین می‌نمایند؛ در این بین تعدادی از شرکتها نیز کوشش می‌کنند با ارائه اطلاعات غیرواقعی و گمراه کننده تصویر مطلوبی از وضعیت شرکت نشان داده و خود را در سطح رقابت برای جذب سرمایه‌گذاران حفظ کنند. از این رو ارزیابی عملکرد شرکتها با شاخصهای مناسب و گوناگون و همچنین رتبه بندی آنها با درنظر گرفتن این شاخصها مهم می باشد و برای سرمایه‌گذاران مطلوبیت دارد.

ارزیابی عملکرد با در نظر داشتن توسعه بازارهای سرمایه از مهمترین موضوعات مورد توجه سهامداران، اعتباردهندگان،دولتها و مدیران می باشد. سرمایه‌گذاران همواره تمایل دارند تا از اندازه موفقیت مدیران در به‌کارگیری از سرمایه‌شان آگاهی یابند(یحیی زاده و دیگران،1389).

یکی از مهمترین ابزارهای تعیین نقاط قوت، ضعف عملکرد، شناسایی فرصتها و تهدیدهای بیرونی شرکتهای دولتی و خصوصی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، رتبه بندی آنها می باشد(قدرتیان کاشان و انواری رستمی، 1383). هنگامی که فردی تصمیم به سرمایه‌گذاری در سهام می‌گیرد؛ اولین موضوعی که با آن مواجه می گردد انتخاب سهام مورد نظر می باشد. در بورس تهران سرمایه‌گذاران، بخصوص سرمایه‌گذاران غیر از، بیشتر بر اساس اطلاعات غیر رسمی و غیر صحیح مبادرت به اتخاذ تصمیم می‌کنند که این موضوع منجر به زیان آنها و در نهایت دلسردی و خروج از بازار سرمایه می گردد.

تصمیم‌گیری با لحاظ کردن چندین معیار که هریک از جایگاه ویژه ای برخوردارند تنها با به کارگیری مدل های تصمیم‌گیری چند‌معیاره ممکن می گردد. در این روش ها از شاخص های مختلفی متناسب با نوع رتبه بندی، بهره گیری می گردد(دانش شکیب و فضلی، 1388). پس می توان با در نظر گر فتن نسبت های مالی به عنوان شاخصها، شرکت های بورس اوراق بهادار به عنوان گزینه ها و بهره گیری از روش های تصمیم گیری چند معیاره، به ارزیابی مالی و رتبه بندی شرکت ها اقدام نمود.

در این فصل آغاز بازار سرمایه و بورس اوراق بهادار معرفی می شوند و سپس پیرامون کارایی بازار بورس بحث می گردد. همچنین روشهای تصمیم‌گیری چند معیاره مورد بهره گیری معرفی شده و در انتها مطالعات انجام شده در خصوص کارایی بورس اوراق بهادار تهران و رتبه بندی شرکتهای حاضر در بورس مورد مطالعه قرار می‌گیرد.

 

2-2 سرمایه‌گذاری

واژه سرمایه‌گذاری می‌تواند دامنه وسیعی از فعالیتها را شامل گردد. این واژه می تواند شامل سرمایه‌گذاری در گواهی سپرده، اوراق قرضه، سهام عادی یا صندوقهای سرمایه‌گذاری مشترک باشد.

سرمایه‌گذاری عبارت می باشد از تبدیل وجوه مالی به یک یا چند نوع دارایی که برای مدتی در زمان آتی نگهداری خواهد گردید. پس سرمایه‌گذاری مستلزم مطالعه فرآیند سرمایه گذاری می باشد. سرمایه‌گذاری مستلزم مدیریت ثروت سرمایه گذاران می باشد. این ثروت شامل مجموع درآمد فعلی و ارزش فعلی درآمدهای آتی می باشد(تهرانی و نوربخش، 1382).

2-3 اهمیت بازارهای مالی

شرکتهای بازرگانی برای تامین مالی فعالیتهای خود به حجم بالایی از سرمایه نیاز دارند. این شرکتها برای اینکه بتوانند رشد کنند نیازمند سرمایه گذاری بالایی هستند. واضح می باشد که تامین این اندازه سرمایه در زمان محدودی میسر نیست و بایستی از جای دیگری تامین مالی گردد. دولتها نیز به مقصود ارائه بهتر خدمات و کالاها به مردم، نیازمند این هستند که حجم بالایی پول وام بگیرند. بازارهای مالی این امکان را برای شرکتها و دولتها فراهم می‌سازند که آنها بتوانند از طریق فروش اوراق بهادار نیازهای خود را برطرف سازند. سرمایه‌گذاران نیز از طریق خرید این اوراق بهادار، بازده و رفاه خود را افزایش می‌دهند(تهرانی و دیگران، 1382).این بازارها به دو گروه زیر تقسیم می شوند:

الف-بازاهای پول

ب-بازارهای سرمایه

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

بازارهای پول، سرمایه گذاری های کوتاه مدت و بازار سرمایه، سرمایه گذاری های بلند مدت را در بر می‌گیرند. در اینجا  بیشتر موضوع بحث بازار سرمایه می باشد:

بازار سرمایه:

بازار سرمایه شامل آن دسته از اوراق بهاداری می باشد که موعد سررسید آنها بیشتر از یکسال می باشد.به خاطر طولانی بودن موعد سررسید و ماهیت اوراق بهادار بازار سرمایه، اندازه ریسک در این بازارها بیشتر از بازار پول می باشد(تهرانی و دیگران، 1382). مهمترین رکن بازار سرمایه، بورس اوراق بهادار می باشد و مهمترین کارکرد آن، ایجاد زمینه برای تامین مالی سرمایه پذیران می‌باشد.

بازار سرمایه از مجموع بازارهای زیر تشکیل شده می باشد(راعی و تلنگی، 1383):

بازارهای اولیه، بازارهای ثانویه و فرابورس

بازار اولیه[1]

در این بازار اوراق بهادار شرکتها، برای اولین بار صادر شده و در معرض مبادله قرار می‌گیرد. به تعبیری، اوراقی که در این بازار عرضه می گردد تماماً دست اول بوده و مستقیماً از خود شرکت ناشر یا نماینده فروش آن خریداری می گردد.

بازار ثانویه

بازار ثانویه[2] شامل خریداران و فروشندگان سهام و دیگر اوراق بهاداری می باشد که قبلا انتشار یافته می باشد. برای مثال اگر فردی بخواهد سهم یا ورقه قرضه ای را که پیشتر توسط ناشر آن به دیگر خریداران عرضه شده می باشد خریداری نماید بایستی به بازار ثانویه مراجعه کند.

بورس اوراق بهادار مهمترین نهاد بازار ثانویه برای معاملات اوراق بهادار می باشد. بازار ثانویه مکانی می باشد که سهام پیشتر منتشرشده، مورد خرید و فروش قرار می‌گیرد. اوراق عرضه شده در این بازار از نوع دست دوم یا دست چندم می باشد.

تفاوت بازار ثانویه با بازار اولیه در این می باشد که در بازار اولیه عرضه کننده، سهام را مستقیما به سرمایه گذار می‌فروشد(شهر آبادی و بشیری، 1389).

[1]Primary Market

[2] Secondary Market

برای دانلود متن کامل اینجا کلیک کنید